Zoroastrian News - اخبار زرتشتیان

در مورد سابقه تاريخي شهربابك و قدمت و بناي آن بايد گفت تا قبل از حدود سال ۲۱۰ ميلادي و پيش از روزگار ساساني اطلاع چنداني در دست نيست اما نكته مسلم آن است كه قدمت تاريخي شهربابك به قبل از روزگار ساساني كه اطلاعات مختصري از آن در دست داريم مي رسد . در مورد اين اطلاعات بايد به آثار باستاني اطراف شهربابك همچون نام توابع و روستاهاي آن مانند مهرگرد٬شمشيرگرد٬روزبه آباد٬بوذرجمهر ٬ كوشك مردان٬ و كوشك برزي و ديگر نامهايي كه از دوران باستان به يادگار مانده و همه نامهاي وزراء و سلاطين ايراني دوران ساساني را بر خود دارند و همچنين مي توان به آثار و آتشكده ها و قصرهايي كه در اطراف شهر باقي مانده اشاره كرد . علاوه بر اينها براي بيان قدمت تاريخي شهربابك قبل از روزگار ساساني بايد به سابقه روستاي تاريخي ميمند اشاره كرد . زيرا بسياري از مورخين و باستان شناسان سابقه بناي اين قريه را به قبل از تاريخ نسبت مي دهند ولي آنچه مسلم است بايد روزگار قدرت و شهرت اين شهر را به دوران ساساني و از هنگام به قدرت رسيدن بابك بوسيله اردوان پسر نرسي كه او را به حكومت شهربابك منسوب كرد نسبت داد . بنا براين از اين هنگام ( يعني از حدود سنه ۱۹۰ ميلادي ) بابك به تجديد بناي شهربابك پرداخت ٬ چنانكه آقاي تقي زاده در گاهشماري خود مرگ بابك را حدود سال ۲۲۳ ميلادي نوشته است . در هر حال در روزگار ساسانيان چنانكه از بررسي تاريخ به دست مي آيد شهربابك شهري قابل توجه و در خور ملاحظه ي حكومتها بوده است ٬ خصوصاْ كه بابك سمت روحاني هم در دين زرتشت داشته و از اين تاريخ يعني دوران حكومت بابك ٬ شهربابك مركز دارالحكومتي ساساني قرار گرفت و رونقي بسزا يافت و چون شاهان ساساني پس از آباداني هر شهري نام خود را بر آن مي نهادند از اين پس شهربابك بدين نام خوانده شد كه هنوز هم باقي است . و اما در مورد نام و وجه تسميه شهربابك چنانكه گذشت چون حكومت شهربابك به بابك سپرده شده و وي به آباداني آن همت گماشت نام خود را بر آن نهاد و شهربابك خوانده شد كه امروز بسياري از مورخين و محققان اين نكته را تائيد مي كنند . مثلاْ علي اكبر دهخدا در لغت نامه خود مي نويسد : شهربابك شهري است كه به بابك پدر اردشير مؤسس سلسله سلاطين ساساني منسوب است و از توابع كرمان شمرده شده و هنوز باقي است . و يا حمدالله مستوفي در كتاب نزهةالقلوب خود مي نويسد : شهربابك منسوب به بابــك جد مادري اردشير بابكان بوده از اقا ليم سيمّ بوده و از شيراز تا شهربابك شصت و هفت فرسنگ است . موقعيت شهربابك در دوران حكومت ساساني تاشود شاد شیده ازبهرام شهربابک به شیده دادتمام اين بيت نظامي بيانگر شهرت و آوازه پر رونق شهربابك در آن زمان بوده است . شهري نيكو ٬ پر رونق و زيبا ٬ اما در اينجا اين سؤال مطرح است كه چرا شهربابك در موقعيت حكومتي آن زمان قابل توجه و اهميت بوده و چرا بابك به حكومت آن منسوب شد؟ در اين مورد بايد بگوئيم كه مادر بابك از خاندانهاي قدرتمند حكومتي آن زمان بوده و شهربابك هم منطقه اي بود در مجاورت فارس مركز حكومتي آن زمان و در گذرگاه و محل عبور فارس به كرمان و سيستان كه در اين گذرگاه منطقه اي آبادتر و كوتاهتر از شهربابك به فارس نبود ٬ بنا براين نرسي به سبب اين موقعيت حكومت شهربابك را به بابك داد تا هم موقعيت خود را مستحكم كند و هم سرحدات و متصرفات خود را ايمن سازد ٬ زيرا بابك داراي موقعيت خوبي در ميان روحانيون زرتشتي بود و پس از بابك نيز پسرش اردشير از شهربابك به توسعه متصرفات خود پرداخت و كرمان را متصرف شد . با توجه به آنچه گفته شد شهربابك در روزگار ساساني داراي موقعيت ويژه ارتباطي و تجاري در سرحدات فارس به كرمان و سيستان بود كه علاوه بر اينها محل ييلاقي و شكارگاهي مناسب براي اعيان و شاهزادگان محسوب مي شد . چنانكه بهرام گور پادشاه معروف ساساني شكار گاهي در حوالي شهربابك داشته و امروزه در مجاور روستاي استبرق محلي معروف به گود بهرام داريم كه معروف است و بهرام در مجاورت همين منطقه يعني سرحدات فارس و در قطروئيه كه امروز از توابع ني ريز است دژي بزرگ داشته و امروز هم بقاياي آن بنام قلعه بهرام معروف است “